قیمت محصول :     2900 تومان
  افزودن به سبد خرید

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.
  • عنوان مقاله : هزینه یابی بر مبنای فعالیت
  • فرمت مقاله : WORD (قابل ویرایش)
  • تعداد صفحات : 26
  • حجم فایل : 70.17 KB
  • فرمت فایل دانلودی : zip
  • رمز فایل : www.fulfile.ir
  • تاریخ ارائه محصول : 08 / 08 / 2019
  • بازدید : 381 بار
  • دسته بندی : ,

مقاله هزینه یابی بر مبنای فعالیت

هزینه یابی بر مبنای فعالیت

حسابداري مديريت در مقايسه با حسابداري مالي

همانطور كه در بخش هدفهاي حسابداري مديريت تشريح شد، كانون توجه در هر چهار هدف حسابداري مديريت، مديران هستند. بنابراين، كانون توجه حسابداري مديريت نيز نيازهاي اطلاعاتي مديران در داخل واحد انتفاعي مي‌باشد. در حسابداري مالي، با استفاده از اطلاعات مالي گزارشتهاي لازم براي گروههاي ذيحق، ذينفع و ذي‌علاقه خارج از واحد انتفاعي تهيه مي‌شود. اين گروهها شامل سرمايه‌گذاران فعلي و آتي، اعتبار دهندگان، تحليل گران مالي، كاركنان، مشتريان و ارگانهاي دولتي مي‌باشد.

بين اطلاعات حسابداري مديريت و حسابداري مالي تشابهات زيادي وجود دارد زيرا هر دو بدوا” از اطلاعات تهيه شده توسط سيستم كلي حسابداري واحد انتفاعي استفاده مي‌كنند. اين سيستم، شامل روشها، كاركنان و كامپيوترهايي است كه اطلاعات مالي اوليه را گردآوري و ذخيره مي‌نمايد.

يكي از بخشهاي سيستم كلي حسابداري، سيستم حسابداري بهاي تمام شده (حسابداري صنعتي) است كه اقلام بهاي تمام شده را براي استفاده حسابداري مديريت و حسابداري مالي گردآوري مي‌كند. براي مثال، اقلام بهاي تمام شده توليد معمولا” براي قيمت‌گذاري محصولات مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه نوعي استفاده حسابداري مديريت محسوب مي‌شود.

اما اقلام بهاي تمام شده توليد همچنين براي ارزشيابي موجوديها و انعكاس آن در ترازنامه مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه وظيفه حسابداري مالي است.

هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت

تحولات سريع در صنايع توليد جهان، شامل رقابت سنگين در بازارهاي جهاني، نوآوريهاي تكنولوژي و پيشرفت سيستمهاي كامپيوتري بوده است. اين تحولات موجب شده است كه شركتهايي كه توان هم‌آهنگ كردن عمليات خود را با شرايط جديد داشته‌اند بصورت شركتهاي موفق جهاني درآيند و شركتهايي كه چنين تواني را نداشته‌اند از بازار رقابت خارج شوند.

در شرايط جديد، حسابداران مديريت نيز ناچار از ابداع و بكارگيري روشها و سيستمهايي بوده‌اند كه جوابگوي نيازهاي روز شركتها باشد. يكي از اين روشهاي جديد، روش هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت بوده است كه مزاياي چشمگيري نسبت به روش سنتي هزينه‌يابي بر مبناي حجم دارد.

سيستم سنتي هزينه‌يابي بر مبناي حجم

در سيستم سنتي هزينه‌يابي بر مبناي حجم، بهاي تمام شده هر محصول عبارت است از مجموع هزينه‌هاي مواد مستقيم، كار مستقيم و سربار ساخت تخصيص يافته. هزينه سربار ساخت نيز با استفاده از نرخ سربار از پيش تعيين شده و مبنايي نظير ساعات كار مستقيم محاسبه و تخصيص مي‌يابد. براي محاسبه نرخ سربار، جمع سربار ساخت بودجه شده بر جمع ساعات كار مستقيم بودجه شده (يا هر مبناي ديگر نظير ساعات كار ماشين) تقسيم مي‌شود.

در آن دسته از واحدهاي انتفاعي كه قيمت محصولات خود را براساس افزودن درصدي به جمع بهاي تمام شده تعيين مي‌كنند، پيروي از سيستم سنتي هزينه‌يابي مي‌تواند موجب بروز مشكلاتي از لحاظ توان جلب مشتريان و رقابت در بازارهاي عمده بشود. زيرا بهاي تمام شده‌اي كه در اين سيستم محاسبه مي‌شود لزوما معرف هزينه منابعي كه در فعاليتهاي مربوط به توليد محصول مورد نظر مصرف شده است نيست.

سيستم‌هاي هزينه‌يابي سنتي و نارساييهاي آن

در اواخر دهه ۸۰ تعدادي از صاحبنظران حسابداري و مديريت به مديران سازمانها به خاطر استفاده و بكارگيري از سيستم‌هاي حسابداري سنتي ايرادات زيادي گرفتند. مشكل و انتقاد اصلي صاحبنظران اين بود كه هزينه‌هايي كه توسط سيستم هزينه‌يابي سنتي ارائه مي‌شود، اطلاعات دقيقي را در مورد بهاي تمام شده خدمات و محصولات در اختيار تصميم‌ گيرندگان قرار نمي دهد و حتي با ارائه اطلاعات غلط باعث گمراهي مديران در تصميم‌گيريها مي‌گردد.

براي بررسي و چگونگي عملكرد سيستم‌هاي هزينه‌يابي سنتي، فاستر (Foster 1991) تحقيقي را در بين مديران مالي چندين سازمان بزرگ در آمريكا انجام داد. نتيجه اين مطالعه نشان داد كه سيستم‌هاي سنتي قادر به فراهم كردن اطلاعات مناسب براي تصميم‌گيري مديران نمي‌باشند طبق نتايج حاصل از اين تحقيق، ۵۱% از مديران سازمانهاي تحت بررسي، معتقد بودند سيستم‌هاي سنتي اطلاعات كافي را براي هزينه‌يابي و قيمت گذاري محصولات فراهم نمي كند،

۴۵% آنها عنوان كردند، اطلاعات فراهم شده توسط اين سيستمها اطلاعات دقيق و واقعي نيست و در تصميم گيريها نمي‌تواند به آنها اعتماد كرد، ۳۵% مديران سيستم‌هاي سنتي را براي سنجش عملكرد كاركنان باعث ايجاد نارضايتي در بين آنها شده است، ۲۷% از مديران معتقد بودند كه اطلاعات تهيه شده براي تجزيه و تحليل رقابت كافي و مناسب نمي‌باشد و ۱۱% نيز معتقد بودند كه اين سيستم‌ها با استراتژي سازمانها تطابق ندارد. (Adler, R, 1998)

از ديدگاه كلي مهمترين دلايل نارسايي سيستم‌هاي سنتي به شرح زير است:

۱-عدم توانايي در ارائه اطلاعات بهاي تمام شده خصوصا در سازمانهايي كه خدمات متنوع و گوناگوني را به مشتريان خود ارائه مي‌كنند. از آنجا كه سيستمهاي سنتي خصوصيات خاص هر خدمت را در تسهيم هزينه‌ها در نظر نمي‌گيرند باعث تخصيص غلط هزينه‌ها و عدم محاسبه دقيق قيمت تمام شده محصولات مي‌گردد.

۲-عدم تفكيك حوزه هزينه‌هاي غير مشابه- در سيستم‌هاي سنتي براي جمع‌آوري هزينه‌هاي دستمزد و سربار از مراكز هزينه مشترك، استفاده مي‌شود. اين مسئله باعث تخصيص غيرواقعي هزينه‌ها به خدمات ارائه شده مي‌گردد.

۳-استفاده از مبناي مشترك و واحد براي تخصيص هزينه- اين سيستم‌ها معمولا از يك مبناي تسهيم، براي تخصيص هزينه‌هاي گوناگون استفاده مي‌كنند. از جمله اين مبناها استفاده از ساعات كار مستقيم نيروي انساني است. با توجه به اينكه درحال حاضر با پيچيدگي و تغييرات سريع تكنولوژي ميزان دخالت نيروي انساني در فرآيند كاري بسيار كم شده است، بنابراين با استفاده از اين مبنا تسهيم هزينه‌ها بطور واقعي انجام نمي‌شود.

۴-عدم تهيه اطلاعات دقيق در مورد بهاي تمام شده و ساير اطلاعات مورد نياز تصميم‌گيري- سيستم‌هاي سنتي هزينه‌هاي موجود در سازمان را عمدتا به دو گروه هزينه‌هاي “مستقيم” و هزينه‌هاي “دوره‌اي” تقسيم مي‌كند و فقط هزينه‌هاي “مستقيم” و “هزينه‌هاي دوره‌اي” است. بنابراين با اتكاء به روشهاي سنتي امكان تجزيه و تحليل بيشتر در مورد بهبود فعاليتها، روشهاي كاهش هزينه‌ها و… را فراهم نمي كند.

۵-سيستم‌هاي سنتي، مزاياي به دست آمده از دگرگوني فرآيندها و بهبود در روشها را بعنوان صرفه‌جويي در نيروي كار به حساب مي‌آورند. بنابراين بهبود عملكردها را در فرآيندهاي عملياتي را نشان نمي‌دهند.

۶-سيستم‌هاي هزينه يابي سنتي، اطلاعات واقعي را از فرآيند عمليات و هزينه‌ها نشان نمي دهند. اين سيستمها فقط هزينه‌هايي كه به راحتي قابل شناسايي هستند را در محاسبه بهاي تمام شده در نظر مي‌گيرند و هزينه‌هاي غير مستقيم نقشي در محاسبه بهاي تمام شده ندارند. (Hilton, Maher & Selt, 2000)

 

تاريخچه سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت (ABC)

با توجه به تغييرات شگرفي كه در زمينه تكنولوژي و ارائه روشها و ديدگاههاي جديد از اوايل دهه هشتاد ايجاد گرديد، سازمانها به اين نتيجه رسيدند كه براي ادامه حيات خويش و ارائه خدمات برتر به مشتريان بايد شيوه‌ها و فرآيندهاي خود را بهبود بخشند و براي بقا در بازار ضمن افزايش مستمر كيفيت، هزينه‌ها را به نحو قابل قبولي پايين آورند، البته رشد سريع تكنولوژي در ابعاد مختلف اين امكان را تا حدي براي آنها فراهم مي‌آورد.

اما علاوه بر اين اين سازمانها مي‌بايست در روشهاي حسابداري و مديريتي خويش تجديد نظر كنند چون اتكاء به روشها و تكنيك‌هاي سنتي ديگر نمي‌توانست نيازهاي امروزي آنان را برآورده كند و اين سازمانها ناگزير شدند تا در سيستم‌هاي حسابداري و بهاي تمام شده خويش بازنگري كنند. اين نياز مبرم از يك طرف و رشد و توسعه ديدگاههاي جديد در زمينه حسابداري مديريت از طرف ديگر باعث ايجاد تحول در ارائه روشهاي نوين محاسبه بهاي تمام شده گرديد.

در اواخر دهه‌ي ۱۹۶۰ و اوايل دهه‌ي ۱۹۷۰ ميلادي، برخي از محققان حسابداري مانند استيباس و سولمونز به رابطه‌ي بين فعاليت اشاره كردند، اما زماني كه شركت‌ها به تخصيص درست و مناسب‌تر هزينه‌‌هاي غيرمستقيم توليدي (سربار) نياز پيدا كردند، توجه جدي محافل دانشگاهي و حرفه‌يي به اين رابطه در دهه‌ي ۱۹۸۰ ميلادي بيشتر جلب شد.

دلايل

دليل اول، تغييرات نويني بود كه در دنبا براي معرفي فن‌آوري مدرن،سيستم‌هاي اطلاعاتي هوشمند، خبره و قابل انعطاف و راه كارهاي توليد جديد در كشورهاي مختلف به ويژه در ژاپن رخ داده بود.

دليل دوم، اين بود كه در دهه‌ي ۱۹۸۰ فلسفه‌ي فكري بسياري از مديران شركت‌ها به ويژه مديران شركت‌هاي بزرگ، دستخوش تغييرات عمده‌اي شد و علاوه بر سودآوري، رقابت در سطح جهاني، افزايش رضايت مشتريان در سطح بين‌المللي، تاكيد بر كنترل كيفيت محصولات و كاهش هزينه‌ها نيز جزء اهداف اوليه و اصلي مديران قرار گرفت.

دليل سوم، اين كه هزينه‌هاي پردازش اطلاعات به دليل بهبود مستمر و افزايش كاربردهاي فن‌آوري اطلاعات بطور چشمگيري كاهش يافت.

دليل چهارم، افزايش بازار رقابتي كه تخصيص علي، منطقي و درست هزينه‌هاي توليد را ايجاب مي‌كرد.

و دليل پنجم، افزايش تنوع محصول براي حفظ محدوده‌ي صرفه‌جويي‌ها و افزايش سهم بازار بود.

عده‌اي بر اين باورند كه ديير و شركتش در معرفي و توسعه‌ي روش جديد هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت پيشگام بود و پس از او، حسابداران صنعتي در نيمه‌ي دهه‌ي ۱۹۸۰ به توسعه‌ي روش مزبور پرداختند. ديير مانند مديران ديگر شركت‌ها كه تنوع محصولات زيادي داشتند، دريافت كه سيستم هزينه‌يابي سنتي، محصولات با حجم زياد را بيش از حد و محصولات با حجم پايين را كمتر از حد واقعي بهايابي مي‌كند. براي مثال سفارش محدود‌ي براي توليد جعبه دنده و مشتقات خاص آن وجود داشت زيرا، قيمت پيشنهادي ديير بر مبناي بهايابي بيش از حد ارائه شده بود. بنابراين، قيمت مزبور غير رقابتي تعيين شده بود.

سلسله مراتب فعاليت‌ها

سيستمهاي هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت، بر فعاليتهايي تاكيد دارد كه براي توليد محصولات بايد انجام شود. هزينه فعاليتها با توجه به ميزان استفاده هر محصول از فعاليتها، به محصولات تسهيم مي‌شود. سيستم هزينه‌يابي برمبناي فعاليت، چهار طبقه فعاليت مختلف را شناسايي مي‌كند:

  1. فعاليتهاي سطح واحد محصول، كه با هر بار توليد يك واحد محصول انجام مي‌شود.
  2. فعاليتهاي سطح دسته محصول، كه با هر بار توليد يك دسته (مقدار معين) از محصول انجام مي‌شود.
  3. فعاليتهاي سطح محصول، كه براساس نياز پشتيباني توليد انواع محصولات مختلف اجرا مي‌شود.
  4. فعاليتهاي سطح كارخانه، كه فرايند عمومي توليد كارخانه را پشتيباني مي كند.

تسهيم اختياري هزينه‌هاي سطح كارخانه

سه طبقه اول فعاليتهاي مورد استفاده سيستمهاي هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت، با هزينه‌هايي سر و كار دارد كه مي‌توان آنها را مستقيما به محصولات تخصيص داد. اما چهارمين طبقه يعني فعاليتهاي سطح كارخانه شامل هزينه‌هايي است كه براي انواع محصولات مشترك است و تنها بر مبنايي اختياري مي‌توان آنها را بين محصولات تسهيم كرد.

نمونه‌هايي از فعاليتهاي سطح كارخانه شامل روشنايي و نظافت، حفاظت و مديريت كارخانه است. فعاليتهاي سطح كارخانه را مي‌توان با تغيير تاكيد تجزيه و تحليل از محصول به گروهي از محصولات، به جزئيات بيشتر تجزيه كرد. براي مثال فعاليتهاي سطح كارخانه را مي‌توان به فعاليتهاي سطح خط توليد محصولات تقسيم كرد.

فعاليتهاي سطح خط توليد شامل فعاليتهايي كه براي يك خط محصول خاص (مانند نمونه سازي) انجام مي‌شود و ساير فعاليتهاي سطح كارخانه شامل فعاليتهايي است كه نمي‌توان آنها را با محصولات يا خطوط توليد مرتبط دانست. اين تجزيه و تحليل اضافي موجب شناسايي صرفه‌جويي‌هاي توليدي و پشتيباني خطوط توليد يا مجموعه‌اي از محصولات مي‌شود.

تعريف سيستم هزينه‌يابي برمبناي فعاليت

هزينه‌هاي سه طبقه اول از فعاليتها، با استفاده از محركهاي فعاليت كه تابع گرايش و تغييرپذيري هزينه‌هاي مورد تخصيص است، به محصولات تخصيص داده مي‌شود اما هزينه‌هاي فعاليتهاي سطح كارخانه بعنوان هزينه‌هاي دوره تلقي شده يا بر مبنايي اختياري به محصولات تسهيم مي‌شود.

هدف كلي كه طراحان هر سيستم هزينه‌يابي بايد به هنگام طراحي سيستم مدنظر قرار دهند تحصي بيشترين فايده با كمترين هزينه‌ است. پيچيدگي يك سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت به عوامل متعددي بستگي دارد. از جمله اين عوامل مي‌توان به اهداف مديريت براي سيستم هزينه‌يابي و تنوع تركيب محصولات توليدي شركت اشاره كرد. چنانچه مديريت يك هدف غالب داشته باشد، براي دستيابي به آن هدف ممكن است به محركهاي فعاليت معدودي احتياج باشد. به هر حال هر قدر اهداف طرح پيچيده‌تر مي‌شود محركهاي بيشتري مورد نياز است.

طراحان سيستم هزينه‌يابي برمبناي فعاليت به منظور دستيابي به بيشترين فايده با كمترين هزينه، پنج گام زير را در طراحي سيستم بايد دنبال كنند:

  1. تلفيق فعاليتها
  2. گزارش هزينه فعاليتها
  3. شناسايي مراكز فعاليت
  4. انتخاب محركهاي منابع
  5. انتخاب محركهاي فعاليت

تلفيق فعاليتها

تعداد فعاليتهايي كه در يك كارخانه توليدي انجام مي‌شود آنقدر زياد است كه بكارگيري يك محرك فعاليت جداگانه براي هر يك از آنها از نظر اقتصادي توجيه‌پذير نيست. (تعادل بين دقت سيستم هزينه‌يابي و هزينه‌هاي اندازگيري در اين فصل مورد بحث قرار مي‌گيرد) بنابراين، در هر مخزن هزينه فعاليت تعدادي از فعاليتهاي مجزا بايد تلفيق شود سپس براي تخصيص هزينه‌هاي فعاليتهاي تلفيق شده به محصولات از يك محرك واحد استفاده شود.

مطلب مفیدی برای شما بود ؟؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قبل از خرید: توضیحات محصول را به خوبی بخوانید و در صورت نیاز به راهنمایی از بخش کاربری و سیستم تیکت استفاده نمایید .
بعد از خرید: تنها راه پشتیبانی محصولات سیستم تیکت می باشد .
- از پنل کاربری محصول خود را دریافت نمایید . برای دریافت آخرین نسخه محصولات و دسترسی همیشگی به محصولات خریداری شده حتما در سایت عضو شوید .
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.



دیدگاه کاربران ...

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

افزودن به سبد خرید